مروری بر یادگارهای زنده یاد سعید کاظمی آشتیانی در رویان

مروری بر یادگارهای زنده یاد سعید کاظمی آشتیانی در رویان

به گزارش بی دانلود، یادگارهای زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی در آستانه هجدهمین سالگرد بنیان گذار پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی بررسی گردید.



به گزارش بی دانلود به نقل از جهاددانشگاهی، زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی بنیان گذار پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی و سلول های بنیادی در ایران از فرزندان صالح انقلاب است که علاوه بر خدمات ماندگاری که در این نهاد داشت، توانست نقشی راهبردی و منحصربه فرد در تولید سلول های بنیادی، شبیه سازی و درمان ناباروری در سطح کشور و به اهتزاز درآوردن پرچم ایران در زمینه های علمی بین المللی ایفا کند.
جهادگری که همواره مورد تحسین مقام معظم رهبری قرارگرفته است
وی همچون دانشمندانی است که در بُرهه های مختلف زمانی مورد تحسین مقام معظم رهبری قرارگرفته است. آخرین سخنان حضرت آیت الله خامنه ای در این رابطه به ۸ آذرماه ۱۴۰۲ برمی گردد که رهبر انقلاب در دیدار هزاران نفر از بسیجیان سراسر کشور، شهید فخری زاده و مرحوم کاظمی آشتیانی را دو بسیجی عرصه علم و دانش خواندند که مرزهای علم را در کشور جابجا کردند.
در علاقه رهبر انقلاب به مرحوم کاظمی آشتیانی شکی نیست و ایشان در بازدید سال ۱۳۸۶ از پژوهشکده رویان دلیل این علاقه را این گونه بیان می نمایند: «علت این که من به مرحوم سعید کاظمی این قدر علاقه داشتم والان هم در دلم و در ذهنم برای آن جوان عزیز، ارزش و جایگاه قائلم، همین است. حرکت او، نحوه ی کار او، مدیریت او، پیگیری او، یک مجموعه ی کاملی بود از آن چیزی که آدم دوست می دارد و آرزو دارد.»
«مصداق فرهنگ بسیجی»، «الگویِ جهاد علمی»، «یکی از فرزندان صالح انقلاب و از رویش های مبارک»، «شخصیت و جایگاه والا»، «باایمان و مؤمن»، «دانشمند و فاضل»، «جوان پرکار و جهادی»، «شخصیت چندبعدی»، «مبتکرونوآور» و «مدیر» از مهم ترین مضامین مورد تاکید رهبر انقلاب در رابطه بازنده یاد کاظمی است.
جهاد سعید؛ از تولد تا ورود به جهاددانشگاهی
این جهادگر فقید که رهبر انقلاب اسلامی به خصوصیت های متمایزش اشاره می نمایند در اولین روز از فروردین ماه ۱۳۴۰ در تهران به دنیا آمد. آثار نبوغ از همان سنین نوجوانی و جوانی در وی قابل مشاهده بود. به صورتی که در همان سن ۱۸ سالگی هم زمان با ورود به دانشگاه، در هنرستان «پیام امید» به تدریس ادبیات و بینش اسلامی پرداخت.
دوران جوانی و شکل گیری شخصیت او با مبارزات انقلاب اسلامی مصادف شد. او که از سال ۱۳۵۸ در رشته فیزیوتراپی دانشکده علوم توان بخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران درس می خواند با شروع انقلاب فرهنگی و جنگ تحمیلی در سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲، مستمر به جبهه رفت وآمد داشت تا این که بعد از ۱۱ سال در سال ۱۳۶۹ با دریافت مدرک کارشناسی ارشد رشته فیزیوتراپی از دانشکده علوم توان بخشی فارغ التحصیل شود.
پس از بازگشایی دانشگاه ها، نهادی که ارتباط دانشجویان امثال سعید را باوجود همه دوری ها و انفصال ها با آرمان ها و دغدغه هایشان حفظ می کرد، «جهاددانشگاهی» بود، کاظمی آشتیانی هم عضو این نهاد انقلابی شد و مدتی مسئولیت بخش فرهنگی این نهاد را در دانشکده بر عهده گرفت. فعالیتهای فرهنگی که امروزه تشکل های دانشجویی در دانشگاه ها انجام می دهند، آن زمان بر عهده جهاددانشگاهی بود.
پس از سپری کردن موفقیت آمیز این دوره، مسئولیت جهاددانشگاهی دانشکده علوم توان بخشی به او واگذار شد و تا سال ۱۳۶۵ در این مسئولیت حضور داشت تا این که پس از ادغام جهاد این دانشکده با جهاددانشگاهی مرکز علوم پزشکی ایران، کاظمیِ جوان مسئول بخش تحقیقات جهاددانشگاهی علوم پزشکی ایران را بر عهده گرفت.
تحقق رویای فرزند آوری و تولد رویان
در دهه ۶۰ بیشترین ارزی که برای درمان از کشور خارج می شد متعلق به بیماری های قلبی و سپس درمان ناباروری بود و مقادیر قابل ملاحظه ای ارز هم از کشور برای آن چیزی که معروف به آی وی اف بود، خارج می شد.
این آمار و ارقام به جرقه ای در ذهن سعید و دوستان جهادی اش تبدیل شد تا برای درمان ناباروری فکری کنند، جرقه ای که منجر گردید سعید از فیزیوتراپی به جنین شناسی تغییر رشته دهد. هم زمان با این فعل وانفعالات درونی، در دانشگاه علوم پزشکی ایران هم کنگره هایی در زمینه باروری و ناباروری برگزار می شد که پس از کنگره، طرح درمان ناباروری در ایران را در شورای جهاددانشگاهی مطرح نمودند که پس از پذیرفته شدن این طرح، سعید با عنایت به مسئولیت بخش تحقیقات جهاددانشگاهی، این مأموریت را بر عهده گرفت تا مرکزی برای درمان ناباروری در کشور تأسیس کند.
از سال ۱۳۷۱ با تغییرات ساختار مدیریتی جهاددانشگاهی سعید به سمت ریاست جهاددانشگاهی واحد علوم پزشکی ایران انتخاب شد که این مسئولیت تا انتهای دوره حیات بر عهده وی بود. کاظمی آشتیانی در سال ۱۳۷۶ در حکمی از جانب رئیس وقت جهاد دانشگاهی هم زمان با مسئولیت واحد علوم پزشکی ایران بعنوان مشاور رئیس جهاددانشگاهی انتخاب شد. دکتر کاظمی بعد از پیگیری و تلاش فراوان در رابطه با راه اندازی مؤسسه رویان، سر انجام موفق به راه اندازی این مرکز شد و در بیست و سوم آبان سال ۱۳۷۷ با حکم دکتر علی منتظری رئیس جهاددانشگاهی و با حفظ سمت بعنوان رئیس پژوهشکده رویان جهاددانشگاهی انتخاب شد.
وی در همین دهه و هم زمان با مدیریت جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران و پژوهشکده رویان در دانشگاه تربیت مدرس به ادامه تحصیل در رشته علوم تشریح با گرایش جنین شناسی پرداخت و در سال ۱۳۷۶ با رتبه ممتاز موفق به دریافت درجه دکتری شد.
اما داستان تولد رویان به سال ۱۳۷۰ برمی گردد که نخستین گام انتخاب نام برای مجموعه برداشته شد و انتخاب نام «رویان» برای مؤسسه و کلمه «یاخته» برای مجله پژوهشی، از پیشنهادهای ارزشمند دکتر کاظمی بود.
اولین مشکل پس از خرید تجهیزات، تأمین مکانی برای رویان بود که در تماس با دفتر رهبری از ایشان کمک خواستند و مشترکی واسطه شد و پیغام سعید و بچه های رویان را به گوش آقا رساند و ایشان هم ضمن پشتیبانی مالی ۷ میلیون تومانی، به بنیاد مستضعفان سفارش کردند تا یکی از ساختمان هایش را در اختیار این مؤسسه قرار دهد. درنهایت قرار شد ساختمانی را در زعفرانیه در اختیار جهاد قرار دهند که البته دو شرط داشتند، اول این که خود مسؤلان جهاد این ساختمان را از تصرف متصرفان خارج کنند و دومین شرط این بود که ساختمان را شش ماه یا یک سال در اختیارتان می گذاریم، اگر در این زمان توانستید بیماران نابارور را درمان کنید، ساختمان برای همیشه در اختیار مرکز درمانی می ماند و اگر نتوانستید آنرا پس می گیریم.
سعید پذیرفت و سر انجام با دردسرها و مشکلات فراوان ساختمان را تخلیه و دستگاههای پزشکی را آنجا مستقر کردند و هفتمین روز خرداد سال ۱۳۷۰ در مراسمی مؤسسه رویان راه اندازی شد.
یک سال پس از تأسیس رسمی رویان، درمان ناباروری با روش آی وی اف نتیجه داد و نخستین نوزاد به دنیا آمد. نخستین نوزاد لقاح آزمایشگاهی «سیمین» نام گرفت، هم نام کوچه ای که ساختمان کوچک رویان در آن قرار داشت.
پس ازآن سعید، پزشکان و متخصصان درمان ناباروری را دعوت به همکاری کرد که تعدادی پزشک متخصص جذب مرکز شدند. یکی از کارهایی که دکتر کاظمی دنبال می کرد و خیلی هم به آن اصرار داشت، بالا بردن ظرفیت مجموعه بود و نمی گذاشت قد و قواره مجموعه کوتاه بماند.
ورود به عرصه شبیه سازی و سلول درمانی
دکتر آرام و قرار نداشت و معتقد بود باید هرروز فکری برای ارتقای رویان کرد. چند سالی که از تأسیس رویان گذشت، دکتر اظهار داشت: «باید مؤسسه را از مرکز درمانی به مرکز تحقیقاتی ارتقاء دهیم.» بر این اساس اساتید متخصص و دانشجوهای رشته های مرتبط را به ساختمان مؤسسه دعوت کرد تا به تحقیقات و آزمایش های متعدد در زمینه ناباروری بپردازند و نتیجه را در چارچوب مقاله و... عرضه کنند تا رویان در کنار درمان، به تولید علم هم بپردازد.
بدین ترتیب فاز تحقیقات در مؤسسه شروع شد و در عرض دو سه سال رشد قابل ملاحظه ای پیدا کرد. با توجه به این که در جهان روش های مختلف درمان ناباروری ابداع شده بود، با این تحقیقات این روش ها در رویان هم بومی شد تا نوزادان بیشتری به کمک روش های جدید پا به عرصه زندگی بگذارند. درنتیجه سال ۱۳۷۴ نخستین کودک حاصل از روش میکرواینجکشن در کشور به ثبت رسید.
به موازات کسب و ثبت دستاوردهای علمی، لازم بود رویانی ها برای عرضه آن در مجامع جهانی و همینطور تبادلات علمی ایران با دانشمندان و متخصصان سایر کشورها فکری کنند. سر انجام در ۶ مهر ۱۳۷۹ نخستین کنگره بین المللی رویان برگزار شد که پس ازآن تابحال به صورت منظم برگزارشده است.
این دیدگاه که رویان به فاز پژوهش و آموزش وارد شود دیدگاهی بود که دکتر کاظمی به جد آنرا دنبال می کرد. درنهایت هم زمان با پژوهش، فاز آموزش هم گسترش پیدا کرد و به برکت رویان در زمینه درمان ناباروری کلینیک های گوناگونی در جای جای کشور افتتاح شدند و رشد کردند. در سال ۱۳۸۰ هم نام و قالب مؤسسه به صورت رسمی عوض شد و به پژوهشکده تغییر نام داد و با مجوزهایی که از وزارت بهداشت و درمان گرفتند، فعالیت هایشان را در چارچوب سه پژوهشکده «سلول های بنیادی»، «پزشکی تولیدمثل» و «بیوتکنوژی» رویان سروسامان دادند.
پس از ورود به عرصه های مختلف «درمان ناباروری» حالا وقت آن رسید که رویانی ها به مرزهای جدید دیگری از دانش جنین شناسی پا بگذارند. «شبیه سازی» و «سلول درمانی»، دو علم نوپا برای ایران و رویان بود.
با تأسیس این سه پژوهشکده امید آن می رفت که کارهای پژوهشی تا رسیدن به نتیجه مطلوب خیلی حرفه ای تر و جدی تر پیگیری شوند. ابتدا روی مبحث «سلول درمانی» دست گذاشتند، چون هم سابقه بیشتری در دنیا داشت و هم در متون و منابع بیشتر در رابطه با اش گفته بودند. کسی نبود به کمک رویانی ها بیاید و تجربه اش را دراین زمینه در اختیارشان بگذارد. آن سال ها، علم و دانشی که به دست آمد، حاصل خودآموزی بود نه یادگیری.
در سال ۱۳۸۱، گامی مهم و اساسی که لازمه همه پیشرفت های بعدی رویان بود برداشته شد؛ دریافت مجوز شرعی تولید و تکثیر «سلول های بنیادی» و «شبیه سازی». بعد از مباحث مختلف، مجوز شرعی صادر شد و در رویان دو علم سلول درمانی و شبیه سازی را کنار هم قراردادند تا بتوانند از کاربرد و تجربیات یکی در پیشرفت دیگری بهره گیرند.
اوایل تابستان ۱۳۸۲ نتیجه آزمایش های دکتر و دوستانش در پژوهشکده «سلول های بنیادی» آماده عرضه به تیم مدیریت رویان بودند. نتایج موفقیت آمیز و رضایت بخش بود و بعد از عرضه گزارش به رهبری، ایشان گفتند که «من می خواهم این افراد را ببینم».
دهه ۸۰ هم مثل دهه ۷۰ که صدای سیمین خاطره انگیزش کرد با صدایی در یاد و خاطره ها ماند. آن گونه که به قلم محمد علی زمانیان در کتاب داستان رویان نقل شده است؛ در یازدهمین شب از شبهای گرم شهریور ۱۳۸۲ سال مجری خبر صداوسیما، سرتیتر اخبار را این گونه آغاز کرد: «جمهوری اسلامی ایران در جهش علمی بعنوان دهمین کشور موفق شد سلول های بنیادی انسان را تولید، تکثیر و انجماد بکند. این دستاورد بسیار مهم علمی که در دنیا به نام انقلاب پزشکی شناخته می شود، به همت دانشمندان و پژوهشگران مؤمن و متعهد پژوهشکده رویان جهاددانشگاهی نصیب ایران شده است».
خداحافظی نابهنگام
چند سالی که از فعالیت مرکز تحقیقات و پژوهشکده رویان گذشت و کار گسترده شد، مکان پژوهشکده هم احتیاج به توسعه داشت که با موافقت رهبری زمین ساختمان فعلی رویان، واقع در خیابان بنی هاشم در اختیارشان قرار گرفت. دکتر سعید هم زمان بااینکه به فکر توسعه فیزیکی رویان بود، به ارتقا و توسعه سطح دانش رویان هم اهمیت می داد و دراین زمینه بسیار فعال بود. هرچند راه «شبیه سازی انسان» ازلحاظ فقهی و اخلاقی بسته بود، ولی مسیر پیگیری «شبیه سازی حیوانات» برای مصارف دارویی و درمانی باز بود.
به این ترتیب رویان گامی در زمینه شبیه سازی حیوانی برداشت تا بتواند افتخار تولید نخستین بره شبیه سازی شده خاورمیانه را به نام خود ثبت کند. تحقیقاتی که سبب شد تا ۱۸ مهر ماه ۸۳ در چهارمین همایش چهره های ماندگار از دکتر سعید کاظمی آشتیانی بعنوان چهره ای ماندگار تقدیر شود.
سال ۱۳۸۴ دکتر تازه به ۴۴ سالگی پا گذاشته بود، اما هنوز بسیاری از آرزوهایش در نوبت بودند تا زمان وقوعشان برسد؛ اما تقدیر رقم خورده بود و دیگر عدد و رقم مفهوم نداشت. گویی قرار بود مردی که سیمین را دیده، در آرزوی دیدن «رویانا» بماند و بارویان خداحافظی کند. دکتر ۱۴ دی ۱۳۸۴ در بهت و ناباروری دوستان و همکارانش از دنیا رفت.
اما علیرغم همه فشارهای روحی نبودن دکتر، تلاش ها متوقف نشد. شبیه سازی حیوانات ادامه پیدا کرد و بالاخره «رویانا» ۸ مهرماه ۱۳۸۵ به دنیا آمد و «اولین گوسفند شبیه سازی شده خاورمیانه» لقب گرفت.
یادگارهای طلایی سعید همچون مروارید می درخشند
امروز آثار به جای مانده و یادگارهای طلایی دکتر کاظمی در گوشه و کنار این شهر و حتی پهنای کشور همچون مروارید می درخشند. در سالهای ۶۱ تا ۶۵ راه اندازی کلینیک های درمانی پزشکی و توان بخشی از زیباترین کارهایی بود که سعید درگیر آن بود. کلینیک حضرت فاطمه زهرا (س) در خیابان، ایران همان مکانی است که یک نیکوکار می خواست آنجا را حسینیه کند، اما به پیشنهاد سعید تبدیل به یک کلینیک درمانی شد و هنوز هم فعالیت دارد.
کلینیک شماره ۲ حضرت فاطمه زهرا (س) در خیابان شهرزاد، کلینیک الهادی در خیابان تهران نو، تجهیز و مدیریت کلینیک شهید رعیت در خیابان حافظ، کلینیک شماره ۳ توان بخشی واقع در منطقه سیدخندان و... بعنوان یادگاران پرارزش یک تفکر ناب از این ذهن روشن ثبت شده است.
زنده یاد دکتر کاظمی آشتیانی در دوران پرالتهاب دفاع مقدس با هماهنگی ریاست دانشکده علوم توان بخشی به زاهدان رفت و کلینیک درمانی مجهز دیگری هم در آنجا تاسیس کرد و نگاه ملتمس و متمنی مردم محروم آن دیار را به نور امید روشن کرد.
در سال ۶۹ با کوله بار تجربه ای که در زمینه تاسیس و راه اندازی مراکز درمانی داشت به کیش رفت. در آن زمان کیش فاقد هرگونه مرکز درمانی بود و تنها یک بیمارستان نیمه کاره درحال ساخت داشت. در آنجا هم یک مرکز درمانی با بخش های مختلف تاسیس کرد علاوه بر آن در تکمیل پروژه ساخت بیمارستان کیش کمک های فراوانی کرد.
در سال ۸۰ با همکاری دوست و همکار قدیمی اش دکتر عبدالرضا چولایی سنگ بنای مرکز تخصصی دیگری را در تهران گذاشت. مرکز رشد و سلامت کودک که کار پایش رشد و سلامت کودکان را از قبل تولد به عهده داشت و دارد.
همکاران سعید می دانند که مشکل بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاه چقدر او را آزار می داد تاسیس مرکز خدمات بهداشتی در سال ۷۸ باهدف اشتغال فارغ التحصیلان دانشکده بهداشت طرح توان بخشی در منزل (تم) در سال ۷۷ باهدف اشتغال فارغ التحصیلان رشته های توان بخشی و طرح پرارزش پزشک قطار در سال ۸۰ باهدف اشتغال فارغ التحصیلان پزشکی و عرضه خدمات پزشکی موردنیاز مسافران حمل و نقل ریلی کشور از دیگر یادگاران طلایی اوست.
طبیعتاً بودجه های جهاد، آن هم در زمان جنگ کفاف این نوع کارها و تخفیف ها را نمی داد، ولی سعید از خیّران کمک های مالی می گرفت و صرف این مراکز می کرد.
امروز مؤثریم و فردا اثر
این سخن زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی که «امروز مؤثریم و فردا اثر و امروز تا می توانیم باید کارمان را درست انجام بدهیم تا مؤثر باشیم» بارها توسط دوستان و همکاران این جهادگر فقید نقل شده است؛ اما در بین دستاوردهای به جای مانده از زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی، پژوهشگاه رویان رنگ و بوی دیگری دارد.
تولد رویانا نخستین گوسفند شبیه سازی شده در خاورمیانه (۱۳۸۵)؛ ثبت ایران جزو ۱۰ کشور برتر دارای تحقیقات سلول های بنیادی در انجمن بین المللی سلول های بنیادی ۱۳۸۲؛ کسب رتبه پنجم جهان در تحقیقات ناباروری مردان در سال ۲۰۲۲ میلادی توسط پژوهشگاه رویان؛ انتشار مجلات بین المللی در زمینه علوم سلولی و پزشکی تولیدمثل؛ برگزاری ۲۴ دوره همایش و جشنواره بین المللی در علوم تولیدمثل و سلول های بنیادی؛ بزرگ ترین بانک سلول های بنیادی خون بند ناف غرب آسیا: بُن یاخته های رویان؛ اعطای جایزه بین المللی دکتر کاظمی به مؤثرترین دانشمندان علوم زیستی جهان؛ تولد بیشتر از ۴۰ هزار نوزاد حاصل خدمات درمان ناباروری پژوهشگاه رویان و تولد نخستین نوزاد حاصل از انجماد جنین در کشور بعضی از آثار به جای مانده و یادگارهای به جای مانده از این جهادگر فقید در پژوهشگاه رویان است که حکایت از ادامه مسیری دارد که توسط زنده یاد کاظمی آشتیانی شروع شده بود.
گفتنی است، ۱۴ دیماه سال جاری هم زمان با هجدهمین سالگرد درگذشت زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی مراسم بزرگداشتی برای این جهادگر فقید برگزار و از بنای یادمانش در قطعه ۱۶ بهشت زهرا (س) تهران رونمایی می شود.


منبع:

1402/10/15
17:46:53
0.0 از 5
273
تگهای خبر: آموزش , اساتید , پروژه , تولید
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۳
beedownload بی دانلود