خداحافظی با چک رمزدار الزامات جدید در نظام پرداخت های بانکی
بی دانلود: با اجرای طرح حذف چک رمزدار، کنشگران اقتصادی باید خودرا برای تحولات جدی در شیوه های تسویه معاملات بزرگ و بازبینی در قراردادهای تجاری آماده کنند.
به گزارش بی دانلود به نقل از مهر، در آستانه تغییرات ساختاری در نظام پرداخت کشور، مبحث «حذف چک رمزدار» به عنوان یکی از مهم ترین چالش ها و فرصتهای پیش روی کنشگران اقتصادی مطرح گردیده است. این تغییر، تنها به مفهوم کنار گذاشتن یک ابزار پرداخت نیست، بلکه به مفهوم باز تعریف کامل نحوه تسویه مبادلات کلان، تنظیم قراردادها و مدیریت ریسک نقدینگی در اقتصاد ایران است. چک رمزدار که سال ها تکیه گاه اصلی بازاریان، تولیدکنندگان و پیمانکاران برای جابه جایی مبالغ سنگین بوده، حال با نگاه بانک مرکزی برای شفافیت حداکثری و گذار به پرداخت های بطورکامل الکترونیک، در راه حذف قرار گرفته است.
چرایی حذف؛ حرکت به سوی شفافیت یا پیچیدگی؟
حذف چک رمزدار در وهله نخست با هدف کاهش هزینه های عملیاتی نظام بانکی و پیشرفت امنیت مبادلات صورت می گیرد. بانک مرکزی با توسعه «سامانه صیاد» و پیشرفت زیرساخت های پرداخت الکترونیک، بر آن است تا هرگونه جریان نقدینگی با مبالغ بالا را بطور لحظه ای رصد کند. چک های رمزدار به سبب ماهیت نیمه فیزیکی و وابستگی به فرآیندهای سنتی شعب بانکی، همیشه به عنوان یکی از چالش های نظارتی در حوزه مبارزه با پول شویی شناخته می شدند. از دیدگاه سیاست گذار، انتقال این حجم از پول به کانال های الکترونیک نظیر «پایا» و «ساتنا» یا ابزارهای جدید اعتباری، نه تنها شفافیت مالی را بهمراه دارد، بلکه سرعت تسویه در زنجیره تامین را هم افزایش خواهد داد.
برای درک دقیق تر ابعاد این تغییر، سراغ یکی از صاحبنظران حوزه بانکداری رفتیم. حمیدرضا مهدوی، کارشناس ارشد نظام بانکی در گزارش بی دانلود به نقل از مهر، با اشاره به ضرورت این تغییر ساختاری، ابعاد فنی آنرا تشریح نمود.
وی اظهار داشت: «حذف چک رمزدار بخشی از پازل بزرگ تر بانک مرکزی برای حذف پول فیزیکی و ابزارهای کاغذی از چرخه معاملات کلان است تا ضمن کاهش هزینه های چاپ و گردش کاغذ، زمینه برای نظارت دقیق تر بر جریان نقدینگی فراهم گردد. در فضای فعلی، چک رمزدار به عنوان یک “امنیت سنتی” شناخته می شود که حذف آن نیازمند جایگزینی با ابزارهای نوین است که در لحظه قابلیت استعلام و قطعیت پرداخت را داشته باشند.»
وی اضافه کرد: «با حذف این ابزار، فشار اصلی بر نظام حواله های الکترونیک وارد می شود که نیازمند زیرساخت های پایدارتر و قطعی تر است؛ ازاین رو کنشگران اقتصادی نباید تنها به فکر جایگزینی باشند، بلکه باید از هم اینک به سوی استفاده از ابزارهای اعتباری نوین مانند اوراق گام یا اعتبارات اسنادی داخلی حرکت کنند تا در رویارویی با معاملات بزرگ، گرفتار خلأ تامین مالی نشوند.»
تأثیر بر معاملات بزرگ و قراردادهای تجاری
تأثیر حذف این ابزار در معاملات بزرگ بطورکامل ملموس خواهد بود. در خیلی از قراردادهای کلان، چک رمزدار به عنوان “وجه تضمین” یا “پرداخت قطعی” شناخته می شد که ریسک معامله را به حداقل می رساند. با خروج این ابزار از چرخه، قراردادها باید بازنویسی شوند. از این پس، عباراتی نظیر «پرداخت طی چک رمزدار بانکی» در متون قراردادها باید جای خویش را به شیوه های نوین انتقال وجه بدهند. این مساله تنها یک تغییر نگارشی نیست؛ بلکه ماهیت حقوقی پرداخت را تغییر می دهد. کنشگران اقتصادی باید بندهای مربوط به «اثبات پرداخت» و «تأییدیه بانکی» را در قراردادهای خود بازبینی کنند تا در صورت بروز اختلافات احتمالی، مدارک دیجیتال معادل چک رمزدار در محاکم قضایی قابل استناد باشد.
بازار و اصناف؛ بیم ها و امیدها
در بخش اصناف و بازارهای سنتی، نگرانی ها بیشتر حول محور سرعت نقدشوندگی است. چک رمزدار در بازار به مفهوم «پول نقد» تلقی می شد و پذیرش آن در معاملات لحظه ای بسیار بالا بود. کنشگران بازار نگرانند که با حذف این ابزار، فرآیندهای الکترونیک گرفتار کندی شده یا با اختلالات مقطعی سیستم های بانکی، معاملات عمده متوقف شود.
با این حال، بخش بزرگی از تجارت مدرن ایران، این گذار را قدمی به طرف کاهش ریسک های امنیتی (نظیر سرقت یا جعل چک های فیزیکی) می داند. آن چه برای بازار اهمیت حیاتی دارد، “پایداری زیرساخت ها” است. اصناف زمانی از این طرح استقبال خواهند کرد که اطمینان یابند نظام پرداخت الکترونیک کشور در ساعات پیک معاملاتی، گرفتار قطعی یا محدودیت های سقف انتقال وجه نخواهد شد.
برای گذار از این مرحله، چند سفارش راهبردی برای کنشگران اقتصادی مطرح است:
۱. بازبینی در قراردادها: تمامی قراردادهای بلند مدت و جاری خویش را با نگاه حذف چک رمزدار، بروزرسانی کرده و بندهای تسویه را برمبنای سیستم های نوین تنظیم کنید.
۲. تنوع بخشی به ابزارهای پرداخت: تنها به یک روش اتکا نکنید؛ استفاده از اعتبارات اسنادی داخلی (LC) و اوراق تامین مالی می تواند جایگزین مناسبی برای معاملات بزرگ باشد.
۳. آموزش نیروهای مالی: کارکنان حسابداری شرکت ها باید با تمامی زیرساخت های نوین پرداخت بانکی و نحوه استعلام الکترونیک اسناد، تسلط کامل پیدا کنند.
حذف چک رمزدار، بیشتر از آن که یک محدودیت باشد، یک آزمون برای تاب آوری و تطبیق پذیری بنگاه های اقتصادی با استانداردهای نوین مالی است. بااینکه در کوتاه مدت امکان دارد چالش هایی در فرآیندهای جاری ایجاد شود، اما در بلندمدت، استقرار یک نظام پرداخت دیجیتال، شفاف و سریع، نه تنها ریسک های سنتی را از بین می برد، بلکه مسیر را برای شکوفایی مبادلات تجاری هموارتر خواهدنمود.
به طور خلاصه، بانک مرکزی با توسعه سیستم صیاد و پیشرفت زیرساخت های پرداخت الکترونیک، بر آنست تا هرگونه جریان نقدینگی با مبالغ بالا را به طور لحظه ای رصد کند. حمیدرضا مهدوی، کارشناس ارشد سیستم بانکی در گزارش بی دانلود به نقل از مهر، با اشاره به ضرورت این تغییر ساختاری، ابعاد فنی آن را تشریح نمود. حذف چک رمزدار، بیش از آن که یک محدودیت باشد، یک آزمون برای تاب آوری و تطبیق پذیری بنگاه های اقتصادی با معیارهای نوین مالی است.
منبع: بی دانلود
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب